Grootste schandaal Shareholder Primacy in België
Er zijn verschillende gradaties van Shareholder Primacy, maar in België staat dit geval bekend als XXL: Eternit's asbest.
Een van de redenen waarom Steward-Ownership bij zoveel mensen aanslaat, is dat het veruit de meest effectieve hefboom is om definitief een einde te maken aan alle vormen van Shareholder Primacy die ten koste gaan van de samenleving.
Stel je voor dat Eternit toen Steward-owned was geweest...
Deze week maakte de VRT Pano documentaire opnieuw pijnlijk duidelijk hoe Eternit decennialang doorging met zijn asbestactiviteiten en winsten genereerde tot de wet er in 1998 eindelijk een einde aan maakte. Terwijl asbest in de buurlanden al veel eerder verboden was, slaagde Eternit erin om zijn dodelijke bedrijf voort te zetten tot 1998.
Belgische versie van de Sacklers
De Pano-documentaire onthulde dat België zijn eigen versie van de Sacklers heeft - de Amerikaanse farmaceutische dynastie die in de jaren 90 een verslavingsepidemie voedde met OxyContin.
In België wordt die rol gespeeld door de familie Emsens, de zesde rijkste familie van het land. Als eigenaars van het vroegere Eternit produceerden ze enorme hoeveelheden asbestcement en vervoerden en verwerkten ze het waar mogelijk - lang nadat algemeen bekend was hoe kankerverwekkend de vezels waren.
Zelfs toen de dodelijke gevolgen van asbest onloochenbaar werden, ging de productie onverminderd door. Pas in 1998 werd er eindelijk een verbod opgelegd. België was zeker geen pionier in dit opzicht. Een van de belangrijkste redenen? "Actief lobbyen." Macht. De macht van het geld. Zelfs het Asbestfonds en de schamele schikking van €4,8 miljoen (!?) voor de sanering zijn niet te rechtvaardigen.
De Standaard verwoordde het onomwonden: "Zelden is de slogan 'de vervuiler betaalt' zo bruut verdraaid".
Deze asbestzaak is exemplarisch voor een vorm van kapitalisme waarbij dodelijke slachtoffers niet meer dan een bijzaak zijn.
De hoofdoorzaak van dit alles?
Het is heel eenvoudig > Shareholder Primacy: een bedrijf exploiteren met als doel winst en aandeelhouderswaarde te maximaliseren.
Oor kort: 'The only business of business is business'.
Geld = macht.
Dit alles gaat gepaard met één fundamentele maar pijnlijke waarheid: geld = macht.
Het zijn precies deze extreme gevolgen van de dynamiek geld = macht die Steward-Ownership probeert aan te pakken.
Het roept bredere vragen op, zoals: Wat voor soort bedrijven willen we eigenlijk in stand houden?
Deze vraag leidde tot een zoektocht naar een eigendomsmodel dat de missie centraal houdt, richting geeft op de lange termijn en niet verstoord wordt door financiële prikkels.
Welnu, onze zoektocht leidde ons naar Steward-ownership.
Stel je eens voor dat Eternit toen Steward-owned was geweest...
Het antwoord: Het zou waarschijnlijk duizenden levens hebben gered.